Cwestiynau Cyffredin - TGAU Gwyddoniaeth

Rydyn ni wedi llunio rhestr o gwestiynau cyffredin am ein penderfyniad i greu cymhwyster TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl newydd i gymryd lle yr ystod bresennol o gymwysterau TGAU gwyddoniaeth.

Os na allwch ddod o hyd i'r atebion rydych chi’n chwilio amdanyn nhw, anfonwch neges e-bost aton ni: diwygio@cymwysteraucymru.org.

Pam fod Cymwysterau Cymru wedi penderfynu creu TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl newydd?

Rydyn ni wedi penderfynu creu'r cymhwyster newydd yma am y rhesymau canlynol:

  • Mae llwybr cyffredin i bob dysgwr sy’n astudio’r Gwyddorau ar lefel TGAU yn cadw mwy o opsiynau ar agor i fwy o ddysgwyr am gyfnod hirach. Mae'n rhoi cyfle i bawb ddatblygu eu diddordeb ac i ragori yn y maes pwysig a chyffrous yma.
  • Bydd TGAU dyfarniad dwbl newydd a chyfunol yn y Gwyddorau yn rhoi sylfaen gref i bob dysgwr yn y maes yma a chyfle i symud ymlaen i astudiaeth bellach neu gyflogaeth mewn pynciau cysylltiedig.
  • Bydd cymhwyster integredig yn cadw ffocws clir ar ddisgyblaethau unigol Bioleg, Cemeg a Ffiseg, tra hefyd yn helpu dysgwyr i wneud cysylltiadau a chymhwyso meddwl gwyddonol ar gyfer rhai o heriau mawr ein hoes, fel y newid yn yr hinsawdd, cynaliadwyedd a gwella ein hiechyd a'n lles ein hunain.
  • Bydd dyfarniad dwbl yn y Gwyddorau yn rhoi mwy o le i ddysgwyr astudio ystod ehangach a mwy cytbwys o bynciau, er enghraifft mewn Cyfrifiadureg neu Beirianneg, neu mewn meysydd eraill yn y cwricwlwm.

Beth yw'r dystiolaeth tu ôl i'r penderfyniad?

Gall dewisiadau cynnar gyfyngu ar opsiynau i rai dysgwyr:

Ar hyn o bryd, mae tua dwy ran o dair o’r holl ddysgwyr yng Nghymru yn sefyll y TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl, yn hytrach na thri chymhwyster TGAU gwyddoniaeth ar wahân (yn seiliedig ar ddata cofrestru o 2018/19*). Mae llawer o'r dysgwyr hyn yn llwyddo i symud ymlaen i gyrsiau UG a Safon Uwch ac yn mynd ymlaen i fod yn feddygon, gwyddonwyr, peirianwyr, ac amgylcheddwyr y dyfodol.

Mae'r un data* yn dangos nad yw un o bob pum ysgol uwchradd yng Nghymru yn cynnig dewis ar hyn o bryd i astudio tri TGAU gwyddoniaeth ar wahân. Mae hyn yn golygu bod y dewis o gymwysterau TGAU gwyddoniaeth sydd ar gael i ddysgwyr yn dibynnu o leiaf yn rhannol ar ble maen nhw’n byw a pha ysgol maen nhw’n ei mynychu. 

Mae'r gyfres wyddoniaeth TGAU bresennol (sy'n cynnwys TGAU gwyddoniaeth ar wahân, dyfarniad dwbl gwyddoniaeth gyfun, yn ogystal ag opsiwn gwyddoniaeth gymhwysol dyfarniad dwbl a dyfarniad sengl) yn golygu bod yn rhaid i ddysgwyr benderfynu yn 13 oed pa lwybr i'w ddilyn. Weithiau mae gan ddysgwr ddewis, weithiau mae’r dewis yn cael ei wneud ar eu cyfer. Gall y penderfyniadau cynnar hyn roi'r syniad ffug i rai dysgwyr nad yw gwyddoniaeth yn addas iddyn nhw.

Mae ymchwil yn Lloegr gan Goleg Prifysgol Llundain yn dangos bod dysgwyr o gefndiroedd mwy difreintiedig yn llai tebygol o astudio TGAU gwyddoniaeth ar wahân, p'un a yw eu hysgol yn cynnig y dewis i wneud hynny ai peidio.

Effaith ar berfformiad mewn cymwysterau Lefel 3:

Er mwyn ystyried effaith bosibl ein penderfyniad, fe fuon ni’n edrych ar ddeilliannau ar gyfer cymwysterau gwyddoniaeth UG gan ddefnyddio data o 2018/19*. Mae’r dadansoddiad hwn yn dangos bod niferoedd tebyg o ddysgwyr â graddau TGAU uchel wedi mynd ymlaen i ennill gradd A mewn pynciau gwyddoniaeth UG, p’un a wnaethon nhw astudio’r cymhwyster TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl, neu’r cymwysterau TGAU gwyddoniaeth ar wahân.

Er enghraifft, o’r rhai a wnaeth sefyll cymhwyster UG Cemeg CBAC mewn ysgolion yn 2019, enillodd 45.3% o ddysgwyr a gyflawnodd o leiaf ddwy radd A* mewn TGAU gwyddoniaeth ar wahân radd A mewn cemeg UG, o gymharu â 60.0% o ddysgwyr a oedd wedi cyflawni A*A* mewn TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl yn flaenorol.

O'r rhai a safodd UG Ffiseg CBAC mewn ysgolion yn 2019, enillodd 53.3% o ddysgwyr a gyflawnodd o leiaf ddwy radd A* mewn TGAU gwyddoniaeth ar wahân radd A mewn Ffiseg UG, o gymharu â 50.7% o ddysgwyr a oedd wedi cyflawni A*A* yn flaenorol mewn TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl.

Mae'r data yma’n awgrymu na fydd disodli'r gyfres bresennol o TGAU gwyddoniaeth â chymhwyster TGAU Dyfarniad Dwbl newydd yn debygol o rwystro cyfleoedd dilyniant i ddysgwyr yng Nghymru.

* Ffynhonnell: dadansoddiad mewnol Cymwysterau Cymru o ddata WEDPLASC o 2018/19. Oherwydd newidiadau i drefniadau asesu yn ystod pandemig Covid-19, dyma'r data diweddaraf sydd ar gael sy'n galluogi'r cymariaethau hyn o lefel TGAU i UG.

Beth yw barn arbenigwyr gwyddoniaeth?

Mae sefydliadau fel y Gymdeithas Fioleg Frenhinol, y Gymdeithas Gemeg Frenhinol, a'r Sefydliad Ffiseg, i gyd yn cefnogi un llwybr ar gyfer gwyddoniaeth ar lefel TGAU. Maen nhw'n dadlau bod y gymysgedd bresennol o gymwysterau TGAU yn rhoi rhith o ddewis, yn creu cyfleoedd anghyfartal ac yn atal mwy o ddysgwyr rhag dewis astudio gwyddoniaeth ar lefel uwch.

Dros y flwyddyn ddiwethaf, rydyn ni wedi parhau i weithio gyda’r sefydliadau hyn, yn ogystal â dysgwyr, athrawon, arbenigwyr sector, prifysgolion a chyflogwyr i ddatblygu’r cynnwys a’r trefniadau asesu arfaethedig ar gyfer y cymhwyster newydd.

Rydyn ni’n credu y bydd y cynigion yn cefnogi pob dysgwr i gael gafael gadarn ar wybodaeth a sgiliau gwyddonol a fydd yn helpu i wneud y gwyddorau yn hygyrch, yn berthnasol ac yn gyffrous. Byddai'r cymhwyster newydd arfaethedig hefyd yn cynnig sylfaen gadarn ar gyfer llwyddiant i'r rhai sy'n mynd ymlaen i astudio gwyddoniaeth ymhellach.

Rydyn ni’n gwybod bod ein penderfyniad i gyflwyno cymhwyster TGAU dyfarniad dwbl cyffredin ar gyfer y Gwyddorau wedi hollti barn. Dyna pam rydyn ni’n rhoi cyfle i bawb wneud sylwadau ar y cynnig dylunio ar gyfer y cymhwyster newydd yn ein hymgynghoriad yn hydref 2022.

Oes angen tri TGAU gwyddoniaeth ar wahân ar rai cyrsiau gradd?

Mae'n fyth cyffredin bod graddau fel Meddygaeth, Ffarmacoleg a Gwyddorau Biofeddygol yn gofyn i ddysgwr fod wedi astudio tri TGAU gwyddoniaeth ar wahân. Er enghraifft, mae tudalen dderbyn Prifysgol Rhydychen yn pennu nad oes gofynion TGAU ffurfiol ar gyfer Meddygaeth. Fodd bynnag, mae prifysgolion yn amrywio o ran gofynion pwnc Safon Uwch ar gyfer rhai graddau sy'n ymwneud â gwyddoniaeth.

Rydyn ni wedi ymgysylltu ag arbenigwyr yn y sector ac â gweithwyr proffesiynol addysgu ar y cynnig dylunio ar gyfer y TGAU dyfarniad dwbl newydd yn y Gwyddorau. Rydyn ni’n hyderus y bydd y cynigion ar gyfer y cymhwyster newydd yma’n cefnogi dysgwyr i symud ymlaen yn llwyddiannus i unrhyw faes gwyddoniaeth neu sy'n gysylltiedig â gwyddoniaeth.

A yw cyflogwyr angen tri TGAU gwyddoniaeth ar wahân gan ymgeiswyr?

Mae cyflogwyr nid yn unig yn chwilio am gymwysterau academaidd ond hefyd sgiliau ehangach fel meddwl yn feirniadol, creadigrwydd a sgiliau rhyngbersonol gan ddarpar weithwyr.

Gan fod y TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl newydd yn caniatáu ar gyfer meddwl gwyddonol a datrys problemau yn ymwneud â materion cyfoes y mae cyflogwyr yn eu hwynebu heddiw (fel newid hinsawdd a chynaliadwyedd) gall dysgwyr gymhwyso'r sgiliau hyn, ynghyd â'u cymwysterau academaidd, i gyflogaeth yn y dyfodol.

Mae cyflogwyr yn gwahaniaethu o ran gofynion cymwysterau academaidd, ond ni fydd TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl yn rhwystro dysgwyr rhag astudio gwyddoniaeth yn y dyfodol ar lefel Safon Uwch, lefel gradd a thu hwnt.

A fydd y TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl newydd yn cyfateb i ddau TGAU?

Yn ein hymgynghoriad presennol, rydyn ni’n cynnig bod yn rhaid i fanyleb y cymhwyster yma fod â chynnwys y gellir ei ddarparu o fewn 240-280 o oriau dysgu dan arweiniad. Mae hyn yn cyfateb yn fras i faint dau TGAU. Byddwn ni'n cadarnhau maint y TGAU wedi'r ymgynghoriad hwn.

Ai'r TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl newydd fydd yr unig gymhwyster gwyddoniaeth fydd ar gael i ddysgwyr?

Fel y crybwyllwyd yn ein hadroddiad penderfyniadau, byddwn ni’n archwilio gyda rhanddeiliaid pa gymwysterau gwyddoniaeth eraill llai y gallai fod eu hangen i ddysgwyr yng Nghymru eu hastudio, yn ogystal â’r TGAU newydd mewn gwyddoniaeth. Ddechrau 2023, byddwn ni’n ymgynghori ar gynigion ar gyfer pa gymwysterau eraill a ddylai fod ar gael ochr yn ochr â’r cymwysterau TGAU. Bydd hyn yn cynnwys cynigion ar gyfer cymwysterau Lefel Mynediad a Lefel 1 yn y gwyddorau.

Yn seiliedig ar adborth i'r ymgynghoriad ar ddyluniad arfaethedig y TGAU  Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl newydd, byddwn yn ystyried yr achos dros greu cymwysterau gwyddoniaeth ychwanegol ar Lefel 2 a allai ychwanegu at y TGAU newydd.

Beth fydd yn digwydd i'r cymwysterau TGAU Gwyddoniaeth presennol a gynigir gan ysgolion a chanolfannau?

Pan gyflwynir y cymhwyster TGAU Gwyddoniaeth Dyfarniad Dwbl newydd i ysgolion yn 2025, ni fydd y cymwysterau TGAU gwyddoniaeth presennol ar gael i ddysgwyr newydd mwyach. Bydd y dysgwyr hynny sydd wedi dechrau un o'r cymwysterau TGAU hyn yn gallu gorffen eu hastudiaethau a chael y cyfle i ailsefyll unedau neu asesiadau os oes angen.